Het sluiten van een vaststellingsovereenkomst (VSO) wordt in de HR-wereld en binnen het arbeidsrecht meestal gezien als het definitieve sluitstuk van een vertrektraject. De afspraken zijn helder vastgelegd, de handtekeningen zijn gezet en de einddatum is bepaald. Hierdoor kunnen beide partijen met een gerust hart vooruitkijken.
Toch blijkt de praktijk soms grilliger dan het contractenrecht doet vermoeden. Wat gebeurt er namelijk als een werknemer zich in de tussenliggende periode of tijdens een vrijstelling van werk plotseling ernstig misdraagt? Bijvoorbeeld door op grote schaal vertrouwelijke bedrijfsinformatie te kopiëren naar een privé-omgeving?
Een recente en opzienbarende uitspraak van de kantonrechter van de Rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2026:5378) werpt een helder licht op deze complexe situatie. In deze zaak stonden een ontslag op staande voet wegens een omvangrijk datalek en een reeds getekende vertrekregeling lijnrecht tegenover elkaar.
De casus: Reorganisatie omslaat in cybersecurity-alarm
Een Technical Asset Manager, sinds 2009 in dienst bij een beursgenoteerde facilitaire dienstverlener, kreeg te horen dat haar functie wegens bedrijfseconomische redenen kwam te vervallen. Om het afscheid netjes te reguleren, sloten werkgever en werknemer op 30 mei 2025 een rijkelijke vaststellingsovereenkomst.
In deze VSO werd afgesproken dat het dienstverband per 1 oktober 2025 zou eindigen. De manager werd tot die tijd vrijgesteld van werk met behoud van haar maandsalaris van ruim 5.100 euro bruto. Daarnaast ontving zij een tekenbonus en werd er voor de maand oktober een forse beëindigingsvergoeding van maar liefst 49.325,26 euro bruto toegezegd.
De rust sloeg echter snel om in een acute crisis toen het internationale cybersecurityteam van de organisatie in juli 2025 groot alarm sloeg. Uit de digitale logboeken bleek dat de medewerkster na het tekenen van de VSO op enorme schaal data had gekopierd vanaf haar zakelijke laptop. Zij had 4.128 bestanden geüpload naar haar persoonlijke OneDrive en 97 e-mails met bijlagen naar haar privé-mailbox gestuurd.
Na een grondige inventarisatie bleek dat welgeteld 92 procent van deze gekopieerde documenten puur zakelijk en uiterst vertrouwelijk was. Het varieerde van offertes en prijsberekeningen tot gevoelige due diligence-rapporten van grote strategische relaties. De werkgever aarzelde geen moment, confronteerde de manager en ontsloeg haar op 22 juli 2025 op staande voet.
Het verweer: Automatische synchronisatie en paniek
De ex-medewerkster vocht het ontslag aan bij de kantonrechter. Zij stelde dat zij na de non-actiefstelling in pure paniek was geraakt omdat zij van collega’s hoorde dat accounts direct werden afgesloten. Haar enige intentie was naar eigen zeggen het veiligstellen van haar 16 jaar aan privégegevens, zoals foto’s van haar kinderen en persoonlijke documenten.
Dat er duizenden zakelijke documenten in haar privé-cloud waren beland, sleepte zij voor de rechter als een technische fout van de OneDrive-app. Deze zou op de achtergrond automatisch mappen zijn gaan synchroniseren. Ook claimde ze dat ze bewust wat lopende projectbestanden had bewaard om eventuele vragen van haar opvolgers tijdens haar vrijstelling nog netjes te kunnen beantwoorden.
Het oordeel: Ontslag op staande voet is rechtsgeldig
De kantonrechter maakte echter korte metten met deze verklaringen en oordeelde dat het ontslag op staande voet volkomen terecht en rechtsgeldig was. De vrouw was immers een ervaren manager die kort daarvoor nog met goed gevolg verplicht was getraind en getoetst op het interne beleid rondom data protection en documentbeheer. Zij had moeten begrijpen dat zij deze gevoelige informatie niet zomaar aan de beveiligde bedrijfsomgeving mocht onttrekken. Nu de rechter het ontslag op staande voet in stand hield, rees de prangende vraag wat de status was van de getekende VSO.
De juridische paradox: Wat blijft er over van de VSO?
De werkgever eiste algehele vernietiging van de overeenkomst op grond van dwaling (misleiding). Zij stelden dat zij de deal bij de kennis van dit datalek nooit onder deze voorwaarden zouden hebben gesloten. De rechter ging hier op basis van het contractenrecht echter niet in mee. Dwaling kan namelijk niet worden gegrond op een uitsluitend toekomstige omstandigheid.
Financiële afwikkeling na de uitspraak
| Afspraak in de VSO | Status na vonnis | Juridische grondslag |
| Salaris tot 1 oktober 2025 | ❌ Vervallen | Door het ontslag op staande voet eindigt het contract direct per 22 juli. Er is sindsdien geen recht meer op loon. |
| Transitievergoeding | ❌ Vervallen | Wie ernstig verwijtbaar handelt, verspeelt wettelijk het recht op een transitievergoeding. |
| Beëindigingsvergoeding (€ 49.325,26) | Toegewezen | De grondslag lag in de boventalligheid wegens reorganisatie. Dit staat los van de latere misdraging. |
| Tekenbonus & opleidingsbudget | Toegewezen | Deze posten blijven overeind omdat de overeenkomst als geheel niet vernietigd is. |
Belangrijke les voor de HR-praktijk
Sla de vervalclausule nooit over: Vertrouw er nooit op dat een VSO automatisch vervalt bij wangedrag na het tekenen. Zorg dat er standaard een clausule in de overeenkomst staat: indien de medewerker zich vóór de feitelijke einddatum schuldig maakt aan een dringende reden voor ontslag, vervallen alle rechten op bovenwettelijke vergoedingen.